ترور وارث سیاسی قذافی؛ قتل سیفالاسلام و بازگشت لیبی به نقطه صفر بیثبات
اکنون با کشتهشدن پسر قذافی، پرسش اصلی این است: چه کسانی از حذف او سود میبرند؟ و آیا این ترور، آغاز موج تازهای از تسویهحسابهای سیاسی در لیبی خواهد بود یا صرفاً فصل دیگری از خشونت بیپایان این کشور؟
انتشار جزئیات تازه از کشتهشدن سیفالاسلام قذافی، پسر معمر قذافی، بار دیگر لیبی را در کانون توجه تحولات امنیتی و سیاسی قرار داده است؛ حادثهای که فراتر از یک ترور فردی، نشانهای آشکار از تداوم بحران قدرت و فقدان ثبات ساختاری در این کشور ارزیابی میشود.
بر اساس گزارش اسکاینیوز و بیانیه تیم سیاسی سیفالاسلام قذافی، ظهر روز سهشنبه سوم فوریه ۲۰۲۶، چهار فرد مسلح و نقابدار به محل اقامت او در شهر الزنتان یورش بردند. مهاجمان در اقدامی حسابشده، ابتدا دوربینهای مدار بسته را از کار انداختند تا آثار جرم را از بین ببرند؛ اقدامی که نشان از برنامهریزی قبلی و ماهیت حرفهای عملیات دارد.
طبق این بیانیه، سیفالاسلام قذافی پیش از کشتهشدن وارد درگیری مستقیم با مهاجمان شده و در نهایت در جریان این حمله جان باخته است. تیم سیاسی او این اقدام را «جنایتی هولناک» توصیف کرده و خواستار تشکیل کمیته حقیقتیاب مستقل بینالمللی برای شناسایی عاملان و آمران این ترور شده است.
اما اهمیت این ترور تنها به خشونت عریان آن محدود نمیشود. سیفالاسلام قذافی در سالهای اخیر، بهرغم گذشته پرحاشیه و میراث سنگین نام خانوادگیاش، به یکی از چهرههای تأثیرگذار در معادلات سیاسی لیبی تبدیل شده بود؛ شخصیتی که هوادارانش او را نماد «اصلاحات ملی» و مخالفانش بازگشت نرم اقتدارگرایی میدانستند.
در بیانیه تیم سیاسی او آمده است که ترور سیفالاسلام، «ترور فرصتهای صلح و ثبات در لیبی» است؛ گزارهای که بسیاری از ناظران نیز با آن همنظرند. لیبی پس از سقوط رژیم قذافی در سال ۲۰۱۱، هرگز نتوانسته به یک ساختار سیاسی باثبات دست یابد و حذف فیزیکی یکی از چهرههای اصلی صحنه سیاست، میتواند شکافهای موجود را عمیقتر کند.
سیفالاسلام قذافی که فارغالتحصیل دانشگاه اقتصاد لندن بود، پیش از بحران ۲۰۱۱ بهعنوان چهره جریان اصلاحطلب درون حاکمیت لیبی شناخته میشد و حتی خواستار تدوین قانون اساسی دائم برای کشور شده بود. پس از سقوط پدرش، مدتی طولانی زندانی شد، حکم اعدام گرفت و سپس مشمول عفو عمومی شد؛ مسیری پرتناقض که بازتابی از آشفتگی سیاست در لیبی بود.
بازگشت او به صحنه سیاسی و نامزدی رسمی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۱ ـ انتخاباتی که در آخرین لحظات لغو شد ـ بار دیگر نشان داد که سیفالاسلام، چه موافق و چه مخالف، یک بازیگر غیرقابل حذف است. ترور او اما این پیام را مخابره میکند که در لیبی، صندوق رأی همچنان در سایه اسلحه قرار دارد.
اکنون با کشتهشدن پسر قذافی، پرسش اصلی این است: چه کسانی از حذف او سود میبرند؟ و آیا این ترور، آغاز موج تازهای از تسویهحسابهای سیاسی در لیبی خواهد بود یا صرفاً فصل دیگری از خشونت بیپایان این کشور؟
آنچه مسلم است، لیبی بار دیگر یک فرصت بالقوه برای عبور از بحران را از دست داده است؛ فرصتی که با گلوله، پیش از آنکه به سیاست برسد، خاموش شد.
نویسنده: شهاب دانا