بهترین نتیجه تاریخ هر تیم در جام جهانی چیست؟
بعد از اظهارات امیر قلعهنوییدر رابطه با آسانتر بودن صعود در جام جهانی ۳۲ تیمی نسبت به جام جهانی ۴۸ تیمی دوباره بحث «چگونگی سنجش بهترین عملکرد تیم ملی» داغ شد.
منتقدان معتقد بودند سرمربی تیم ملی برای اینکه بتواند یک دستاورد تاریخی برای خودش داشته باشد چنین بحثی را مطرح کرده تا اگر تیم ملی توانست به دور بعدی جام راه پیدا کند بگوید کار سختی را به انجام رسانده. در حالی که اغلب کارشناسان معتقدند صعود در جام جهانی 48 تیمی اصلا برای ایران دستاورد نیست چرا که در این صورت تازه راهی جمع 32 تیم پایانی میشود. جایگاهی که پیش از این آن را به دست آورده بود.
تلتیک گزارش جالبی در این رابطه منتشر کرده است. گزارشی در این مورد که کدام نتیجه برای هر تیمی بهترین عملکرد تاریخ آن کشور به حساب میآید. در این گزارش به نکته بسیار جالبی اشاره شده است. تیمهایی که پیش از این توانسته بودند در جام جهانی 16 تیمی کوالیفای شوند؛ نظیر ایران یا اسکاتلند تنها با رسیدن به مرحله یک چهارم نهایی این جام میتوانند بهترین عملکرد خود را به ثبت برسانند. این یعنی حتی حضور ایران در مرحله یک هشتم نهایی نیز تازه تکرار دستاوردی است که حشمت مهاجرانی و شاگردانش به دست آورده بودند. فارغ از اینکه این نکته میتواند درست باشد یا نه یا چه ایراداتی میتوان به آن وارد کرد در ادامه تمام 48 تیم جام جهانی از این منظر مورد بررسی قرار گرفتهاند. به گزارش روزنامه «اعتماد» و به نقل از اتلتیک، پیروزی اسکاتلند مقابل هاییتی شانس خوبی برای صعود آنها به مرحله حذفی جام جهانی ۲۰۲۶ ایجاد میکند؛ اولین صعود طولانیمدت و مورد انتظار از مرحله گروهی برای کشوری که پیش از این در هشت دوره این تورنمنت شرکت کرده است. اما این ادعا که چنین صعودی بهطور خودکار بهترین عملکرد تاریخ اسکاتلند در جام جهانی خواهد بود، کمی گمراهکننده و بیاحترامی به نسلهای گذشته است. این اولین جام جهانی ۴۸ تیمی است. اسکاتلند پیش از این در یک تورنمنت ۱۶ تیمی رقابت کرده بود. از نظر فنی، تنها صعود به مرحله یکهشتم نهایی میتواند با بهترین دستاورد قبلی آنها برابری کند.
داستانهای مشابه بسیاری در میان ۴۷ تیم دیگر وجود دارد. از این رو، در ادامه راهنمایی برای بهترین عملکرد قبلی هر تیم آورده شده است.
قهرمانان: برزیل، آلمان، آرژانتین، فرانسه، اروگوئه، انگلستان و اسپانیا
این هفت تیم – و ایتالیا که اینبار موفق به کسب سهمیه نشد – پیش از این قهرمان جام جهانی شدهاند.
نایبقهرمانان: کرواسی، جمهوری چک، هلند، سوئد
این تیمها سابقه نایبقهرمانی دارند؛ جمهوری چک در دوران حضورش به عنوان چکسلواکی، و هلندیها در سه مناسبت جداگانه.
مقام سوم: اتریش، بلژیک، پرتغال، ترکیه
مسابقه ردهبندی برای مقام سوم اهمیت حداقلی در جام جهانی دارد، اما این تیمها همگی پس از شکست در نیمهنهایی، تورنمنت خود را با یک موفقیت به پایان رساندهاند.
مقام سوم یا مشترک سوم: ایالات متحده امریکا
مقام چهارم: کره جنوبی، مراکش
مقام چهارم به ترتیب در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۲۲، نشاندهنده بهترین رتبه برای تیمهایی از آسیا و آفریقا است (اگرچه احتمالا بهتر به نظر میرسد اگر آنها خود را فقط «نیمهنهاییست» بنامند و بازی ردهبندی مقام سوم را بهطور کامل نادیده بگیرند) .
یکچهارم نهایی: کلمبیا، غنا، مکزیک، پاراگوئه، سنگال، سوییس
مکزیک در دو دوره قبلی این تورنمنت که میزبانی آن را بر عهده داشت (۱۹۷۰ و ۱۹۸۶) دو بار به جمع هشت تیم پایانی رسید. بهترین دستاوردهای چهار تیم دیگر همگی در این قرن به دست آمده است. تا اینجای کار همهچیز کاملا ساده است. هر تورنمنت – به استثنای سال ۱۹۵۰ که با یک مرحله گروهی به پایان رسید – شامل مراحل یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال بوده است. از اینجا به بعد، مسائل پیچیدهتر میشوند...
یکهشتم نهایی: الجزایر، استرالیا، جمهوری دموکراتیک کنگو، اکوادور، مصر، هاییتی، ایران، ژاپن، نروژ، عربستان سعودی، اسکاتلند، تونس
در اینجا داستانهای متنوعی وجود دارد.
اسکاتلند نمونه خوبی از سردرگمی ایجاد شده توسط توسعه تورنمنت است: آنها اکنون به تورنمنتهایی با ۱۶، ۲۴، ۳۲ و ۴۸ تیم راه یافتهاند. برای مثال، در جام جهانی ۱۶ تیمی در سال ۱۹۷۴، آنها در گروهی در کنار برزیل و یوگسلاوی قرار داشتند و بدشانس بودند که پس از پایان کار هر سه تیم با چهار امتیاز، به دلیل تفاضل گل حذف شدند. شایان ذکر است تیم دیگر گروه آنها زئیر بود – که اکنون با نام جمهوری دموکراتیک کنگو شناخته میشود و امسال دومین حضور خود را در جام جهانی تجربه میکند. ایران نیز موفق شد در جام جهانی 16 تیمی 1978 آرژانتین شرکت کند که در نهایت با یک تساوی و دو شکست حذف شد.
هاییتی نیز در آن تورنمنت سال ۱۹۷۴ حضور داشت و هر سه بازی خود را به ایتالیا، لهستان و آرژانتین باخت. اولین پیروزی در جام جهانی یک دستاورد بزرگ برای آنها خواهد بود، اما در نهایت، این روزها آنها با رقبای آسانتری روبهرو هستند. تونس پیش از این شش بار در جام جهانی حضور داشته است. آنها تلاش میکنند برای اولینبار به مرحله حذفی صعود کنند – اما پنج دوره از جامهای جهانی قبلی آنها در یک تورنمنت ۳۲ تیمی بوده است. با این حال، در جام جهانی ۱۹۷۸، آنها به یک تورنمنت ۱۶ تیمی راه یافته بودند. این دستاورد به ویژه از این جهت چشمگیر بود که به آفریقا تنها یک سهمیه اختصاص داده شده بود.
۲۴ تیم پایانی: نیوزیلند، کانادا و عراق
در اینجا دو مورد خاص وجود دارد، چرا که نیوزیلند به جام جهانی ۱۹۸۲ راه یافت، زمانی که این مسابقات یک تورنمنت ۲۴ تیمی بود. آنها در گروه مقدماتی اولیه خود بالاتر از استرالیا قرار گرفتند که این امر عمدتا به لطف پیروزی ۲-۰ در خانه حریف در سیدنی بود، و سپس عربستان سعودی را در یک بازی پلیآف در سنگاپور شکست دادند. البته این روزها چیزی به نام «۲۴ تیم پایانی» وجود ندارد، بنابراین نیوزیلند از نظر فنی باید به یکهشتم نهایی برسد تا عملکردی بهتر از بهترین نمایش قبلی خود ثبت کند – هرچند که در عین حال، آنها صرفا به دنبال اولین برد خود در یک جام جهانی هستند.
موضوع مشابهی برای کانادا نیز صدق میکند. آنها در دو حضور قبلی خود در سالهای ۱۹۸۶ و ۲۰۲۲، هر شش بازی خود در جام جهانی را باخته بودند. بنابراین، تساوی افتتاحیه آنها در برابر بوسنی و هرزگوین یک دستاورد بزرگ بود. اما از نظر فنی، بودن به عنوان تنها صعودکننده کونکاکاف در یک تورنمنت ۲۴ تیمی در سال ۱۹۸۶ – در حال حاضر – دستاورد بزرگتری نسبت به صعود خودکار به عنوان میزبان و سپس کسب یک تساوی در یک تورنمنت ۴۸ تیمی است. عراق نیز در سال ۱۹۸۶ صعود کرد و سه بازی گروهی خود را با اختلاف یک گل واگذار نمود. پنج تیمی که سابقه حضور در تورنمنتهای ۳۲ تیمی را دارند و بنابراین برای اولینبار به دنبال رسیدن به مرحله حذفی هستند – اما این کار تنها با بهترین رکوردهای قبلی آنها برابری خواهد کرد. نام شگفتانگیز در اینجا ساحل عاج است که احتمالا با نسل طلایی خود به اندازه کافی برای حضور در یکچهارم نهایی خوب بود، اما در زمان صعود در سالهای ۲۰۰۶، ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ مدام به خاطر قرعههای سخت ناکام ماند. این موضوع اینبار دیگر یک مشکل نیست، چرا که گسترش تورنمنت به این معنی است که آنها در گروه با کوراسائو روبهرو میشوند.
تنها حضور قبلی قطر به عنوان میزبان در سال ۲۰۲۲ بود. این اولینبار است که آنها واجد شرایط صعود (از طریق مقدماتی) شدهاند و تساوی ۱-۱ آنها در برابر سوییس، اولین امتیاز تاریخ جام جهانی را برایشان به ارمغان آورد.
تازهواردان (دیبوتانتها) سال ۲۰۲۶: کیپ ورد، کوراسائو، اردن و ازبکستان
با توجه به گسترش بزرگ تورنمنت که به نفع کنفدراسیونهایی بوده که بهطور سنتی موفقیت کمتری داشتهاند، کمی تعجبآور است که تنها چهار تیم تازهوارد در این تورنمنت وجود دارد. اما حتی این موضوع لزوما به این معنی نیست که آنها فراتر از هر زمان دیگری پیشرفت کردهاند. به عنوان مثال، این اولین حضور ازبکستان در جام جهانی است. اما در مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸، آنها در یکی از دو گروه شش تیمی که مرحله سوم این فرآیند را تشکیل میدادند، چهارم شدند. به عبارت دیگر، آنها در بین هشت تیم برتر آسیا قرار گرفتند و بنابراین، اگر تورنمنت برای سال ۲۰۱۸ به ۴۸ تیم افزایش یافته بود، آنها اولین حضور خود را در روسیه تجربه میکردند. بنابراین آنها نمونه خوبی از تیمی هستند که در واقع بهتر از همیشه نشدهاند؛ بلکه تورنمنت صرفا کشورهای بیشتری را پذیرفته است.