این بازگشت خوش یمن است
زهره کودایی پس از یک فصل حضور در ملوان بندرانزلی دوباره پیراهن سپاهان را بر تن میکند. اما چرا این بازگشت خوش یمن است ؟
عالیت نقلوانتقالاتی تیم فوتبال زنان سپاهان وارد مرحله جدیتری شده و زهره کودایی با امضای قراردادی به مدت یک فصل به این تیم پیوسته است. کودایی فصل گذشته دروازهبان ملوان بندرانزلی بود و حالا دوباره به باشگاهی برمیگردد که پیشتر نیز سابقه پوشیدن پیراهن آن را داشته است.
این انتقال در شرایطی انجام شده که بیان محمودی نیز چند روز قبل قراردادش را برای یک فصل دیگر با سپاهان تمدید کرد. رسانه رسمی باشگاه اعلام کرده فصل پیشرو سومین حضور پیاپی محمودی در جمع طلاییپوشان خواهد بود. تمدید الهام فرهمند، کاپیتان و هافبک باتجربه تیم، نیز یکی دیگر از اقدامات سپاهان برای حفظ اسکلت تیم بوده است.
بنابراین جذب کودایی را نمیتوان یک انتقال مستقل از برنامه کلی باشگاه دانست. سپاهان در حال ترکیب دو سیاست است؛ حفظ مهرههای باتجربه و اضافهکردن بازیکنانی که بتوانند در پستهای کلیدی کیفیت تیم را بلافاصله افزایش دهند.
هشت کلینشیت در ۱۸ بازی؛ آمار مهم کودایی در ملوان
مهمترین عدد در کارنامه فصل گذشته زهره کودایی، هشت کلینشیت در ۱۸ مسابقه لیگ برتر است. به بیان دیگر، او در حدود ۴۴ درصد مسابقات لیگ توانسته دروازه خود را بسته نگه دارد؛ آماری قابل توجه برای دروازهبانی که در تمام طول فصل در چارچوب ملوان حضور داشته است.
ملوان فصل گذشته با ۳۰ امتیاز در رتبه چهارم لیگ برتر زنان قرار گرفت و طی ۱۸ مسابقه تنها ۱۸ گل دریافت کرد. سپاهان در مقابل، با ۲۵ امتیاز ششم شد و ۲۰ بار دروازهاش باز شد. البته تعداد گل خورده یک آمار تیمی است و نمیتوان تمام تفاوت را به عملکرد دروازهبانان نسبت داد، اما اضافهشدن گلری که از تیم بالاتر جدول و با سابقه هشت کلینشیت میآید، میتواند برای ساختار دفاعی سپاهان ارزشمند باشد.
نکته جالبتر اینکه سپاهان در فصل قبل هر هفت برد خود را با اهمیت بالای عملکرد دفاعی به دست آورد و دادههای لیگ نشان میدهد شش برد پایانی طلاییپوشان همراه با کلینشیت بوده است. این آمار نشان میدهد تیم بیان محمودی زمانی بیشترین شانس برد را داشته که توانسته ابتدا دروازهاش را بسته نگه دارد.
در چنین ساختاری، جذب یک دروازهبان باتجربه میتواند بیش از یک تقویت فردی باشد و به ثبات کل چهارچوب دفاعی تیم کمک کند.
بازگشت به خانهای آشنا برای کودایی
زهره کودایی برای سپاهان بازیکن ناشناختهای نیست. او پیشتر چند فصل در اصفهان حضور داشته و علاوه بر سپاهان، سابقه بازی برای ذوبآهن را هم در کارنامه دارد. پاس همدان، شهرداری سنندج، شهرداری بم و ملوان دیگر تیمهایی هستند که دروازهبان باتجربه فوتبال زنان ایران برای آنها بازی کرده است.
کودایی در سال ۱۴۰۲ نیز قراردادش را با سپاهان تمدید کرده بود و رسانه رسمی باشگاه در آن مقطع از سابقه نایبقهرمانی و سومی او با طلاییپوشان در لیگ برتر یاد کرد. به همین دلیل، انتقال جدید بیش از آنکه یک تجربه تازه باشد، بازگشت یک بازیکن آشنا به محیط سپاهان محسوب میشود.
این آشنایی میتواند زمان تطبیق را کاهش دهد. کودایی فضای باشگاه، فوتبال اصفهان و فشار رقابت در تیمی مانند سپاهان را میشناسد و بیان محمودی نیز بازیکنی در اختیار خواهد داشت که برای هماهنگشدن با ساختار فوتبال زنان ایران به زمان زیادی نیاز ندارد.
چرا سپاهان به تغییر نیاز داشت؟
سپاهان فصل گذشته با هفت برد، چهار تساوی و هفت شکست، ۲۵ امتیاز گرفت و در رتبه ششم جدول قرار گرفت. طلاییپوشان ۱۹ گل زدند و ۲۰ گل دریافت کردند؛ آماری که نشان میدهد تیم در هر دو بخش هجومی و دفاعی برای نزدیکشدن دوباره به مدعیان قهرمانی نیازمند ارتقاست.
فاصله سپاهان با خاتون بم قهرمان، ۲۴ امتیاز و با گلگهر نایبقهرمان، ۲۲ امتیاز بود. حتی ملوان رده چهارمی نیز پنج امتیاز بیشتر از سپاهان گرفت. بنابراین مأموریت بیان محمودی در فصل جدید صرفاً بهترکردن یک یا دو رتبه نیست؛ سپاهان اگر میخواهد دوباره وارد جمع مدعیان اصلی شود باید فاصله قابل توجه خود را با بالای جدول کاهش دهد.
جذب کودایی دقیقاً با همین هدف قابل تحلیل است. تیمی که میخواهد مقابل خاتون، گلگهر و سایر مدعیان امتیاز بگیرد، به تجربه در مسابقات بزرگ نیاز دارد و پست دروازه یکی از نقاطی است که اشتباه در آن مستقیماً به نتیجه مسابقه تبدیل میشود.
کودایی؛ دروازهبانی که با تیم ملی تاریخسازی کرد
نام زهره کودایی برای فوتبال زنان ایران بیش از هر چیز با صعود تاریخی تیم ملی به جام ملتهای آسیا ۲۰۲۲ گره خورده است. او در دیدار سرنوشتساز انتخابی برابر اردن دو ضربه پنالتی را مهار کرد و نقش کلیدی در نخستین صعود تاریخ تیم زنان ایران به مرحله نهایی جام ملتهای آسیا داشت.
عملکرد کودایی در مرحله نهایی نیز مورد توجه کنفدراسیون فوتبال آسیا قرار گرفت. در نخستین مسابقه تاریخ ایران در جام ملتهای زنان آسیا، تیم ملی مقابل هند به تساوی بدون گل رسید و AFC کودایی را یکی از چهرههای برجسته مسابقه معرفی کرد. گزارش فنی رسمی همان تورنمنت نیز از توانایی او در مهار شوتها، بازی هوایی و قدرت دستها بهعنوان ویژگیهای شاخص یاد کرده است.
ایران در سال ۲۰۲۶ نیز برای دومین دوره متوالی به جام ملتهای زنان آسیا صعود کرد. AFC بهصراحت اعلام کرده حضور ۲۰۲۲ نخستین حضور ایران در مرحله نهایی بوده و تیم ملی با صعود به مسابقات ۲۰۲۶، برای دومین بار پیاپی در این رقابتها حاضر شده است.
از این رو، عبارت منتشرشده در برخی رسانههای داخلی مبنی بر اینکه کودایی «سه دوره پیاپی در جام ملتهای آسیا» دروازهبان ایران بوده، درباره مرحله نهایی جام ملتهای بزرگسالان دقیق نیست. برای روایت دقیقتر میتوان به سابقه طولانی ملی، نقش او در صعود تاریخی به جام ملتهای ۲۰۲۲ و حضور برجستهاش در آن دوره اشاره کرد.
تجربه؛ مهمترین چیزی که کودایی به سپاهان میآورد
دروازهبانی فقط به واکنش روی خط محدود نمیشود. هدایت خط دفاع، تصمیمگیری روی ارسالها، مدیریت لحظات پرفشار و انتقال آرامش به مدافعان از عواملی هستند که معمولاً با تجربه افزایش پیدا میکنند.
کودایی سالها در فوتبال باشگاهی و ملی بازی کرده و همین تجربه میتواند برای تیمی که قصد بازسازی دارد اهمیت زیادی داشته باشد. سپاهان در فصل جدید احتمالاً به بازیکنان جوان نیز فرصت خواهد داد و حضور یک دروازهبان باسابقه پشت سر خط دفاع میتواند ریسک استفاده از نفرات جوانتر را کاهش دهد.
از سوی دیگر، قرارداد کودایی یکساله است؛ بنابراین هم بازیکن و هم باشگاه در پایان فصل فرصت ارزیابی دوباره همکاری را خواهند داشت. برای سپاهان، این مدل قرارداد ریسک کمتری نسبت به توافق بلندمدت با یک بازیکن باتجربه ایجاد میکند.
سپاهان با کودایی دوباره مدعی میشود؟
یک خرید بهتنهایی نمیتواند فاصله ۲۴ امتیازی با قهرمان فصل گذشته را جبران کند. سپاهان برای بازگشت به جمع مدعیان علاوه بر دروازه، به افزایش قدرت گلزنی، ثبات بیشتر در خط دفاع و عمق مناسب روی نیمکت نیاز دارد. آمار ۱۹ گل زده در ۱۸ مسابقه فصل گذشته نشان میدهد بخش هجومی نیز به اندازه ساختار دفاعی نیازمند تقویت است.
اما شروع نقلوانتقالات با حفظ بیان محمودی و الهام فرهمند و بازگرداندن زهره کودایی نشان میدهد باشگاه ابتدا به دنبال ایجاد ثبات در ستون فقرات تیم است. کودایی تجربه ملی و شناخت سپاهان را به دروازه اضافه میکند و فرهمند نیز رهبری خط میانی را برعهده خواهد داشت.
حالا بخش مهم ماجرا به خریدهای بعدی مربوط میشود. اگر سپاهان بتواند در خطوط دفاعی و هجومی نیز بازیکنان اثرگذار جذب کند، بازگشت کودایی ممکن است نخستین قطعه از پروژهای باشد که هدف آن عبور از رتبه ششم و نزدیکشدن دوباره به خاتون، گلگهر و سایر قدرتهای فوتبال زنان است.
زهره کودایی با هشت کلینشیت در فصل گذشته به اصفهان برمیگردد؛ این بار نه فقط برای حفاظت از دروازه سپاهان، بلکه برای کمک به تیمی که میخواهد دوباره به جمع مدعیان اصلی فوتبال زنان ایران برگردد.