«جنگ تمام‌عیار» بهانه می‌شود و اصلاحات روی کاغذ می‌ماند

به گزارش روبرونیوز،

  اظهارات تازه مسعود پزشکیان درباره پرداخت ماهانه ۸ تا ۲۰ میلیون تومان یارانۀ بنزین به هر خودرو، بیش از آن‌که تصویر روشنی از حمایت دولت از معیشت مردم بدهد، یک سؤال بزرگ را دوباره به مرکز بحث عمومی برگردانده است:

  اگر این حجم از پول واقعاً در اقتصاد توزیع می‌شود، چرا فشار معیشتی هر روز سنگین‌تر می‌شود؟

   رئیس دولت از یک‌سو از «برنامه ۲۰ بندی برای تأمین معیشت مردم» سخن می‌گوید و از سوی دیگر، وضعیت کشور را «جنگی پیچیده‌تر از جنگ عراق» توصیف می‌کند؛ جنگی با آمریکا، اسرائیل و اروپا. اما این روایت جنگی، بیش از آن‌که راه‌حل بسازد، عملاً کارکردی توجیهی پیدا کرده است: توضیح وضع موجود، بدون پاسخ‌گویی روشن درباره کارآمدی سیاست‌ها.

یارانه‌ای که عادلانه نیست

یارانۀ بنزین در ظاهر عددی بزرگ است، اما در عمل یکی از ناعادلانه‌ترین شکل‌های توزیع ثروت محسوب می‌شود. کسی که چند خودرو دارد، چند برابر یک خانوادۀ بدون خودرو از این یارانه بهره‌مند می‌شود. دهک‌های پایین که یا خودرو ندارند یا مصرفشان حداقلی است، سهمی ناچیز از این «یارانۀ نجومی» می‌برند، اما تورم ناشی از آن را کامل پرداخت می‌کنند.

به بیان ساده‌تر:

یارانۀ بنزین برای ثروتمندها یارانه است، برای فقرا تورم.

برنامه ۲۰ بندی؛ وعده‌ای بدون جزئیات

پزشکیان از برنامه‌ای ۲۰ بندی برای معیشت مردم حرف می‌زند، اما هنوز مشخص نیست این برنامه دقیقاً چه می‌کند، چه زمانی اجرا می‌شود و با چه منابعی قرار است جلوی سقوط قدرت خرید را بگیرد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که «بسته‌های حمایتی» بدون شفافیت، معمولاً یا به فساد ختم می‌شوند یا در تورم حل می‌شوند و به دست مردم نمی‌رسند.

وقتی همه‌چیز جنگ است

تبدیل هر بحران اقتصادی به «جنگ خارجی» شاید در کوتاه‌مدت افکار عمومی را آرام کند، اما در بلندمدت خطرناک است. چون وقتی همه‌چیز جنگ باشد، هیچ‌چیز قابل اصلاح نیست.

مدیریت ناکارآمد، سیاست‌های غلط انرژی، توزیع ناعادلانه یارانه و فرسایش طبقه متوسط، همگی پشت واژه‌ای به نام «دشمن» پنهان می‌شوند.

مسئله اصلی کجاست؟

مسئله امروز اقتصاد ایران نه فقط تحریم است و نه فقط دشمن خارجی؛ مسئله، مدل تصمیم‌گیری است. مدلی که میلیاردها تومان یارانه پنهان می‌سوزاند، اما حاضر نیست شفاف بگوید این پول دقیقاً به نفع چه کسانی خرج می‌شود.

تا وقتی سیاست‌گذار به جای اصلاح ساختار، از عددهای بزرگ و روایت‌های جنگی استفاده کند، معیشت مردم با «برنامه ۲۰ بندی» هم نجات پیدا نخواهد کرد.