مسافران نهایی آمریکا چه کسانی هستند؟

تیم ملی فوتبال ایران با اعلام لیست ۳۰ نفره برای اردوی آماده‌‌سازی پیش از حضور در امریکا پرسش‌‌های فنی و ساختاری متعددی را هم برانگیخته است. در حالی که غیبت برخی ستاره‌های لیگ و حضور بازیکنان جوان جلب ‌توجه می‌کند با ورود لژیونرها رقابت در پست‌‌های حساس به نقطه جوش می‌رسد؛ آیا لیست فعلی یک سکوی پرتاب است یا تنها یک پیش‌ نمایش برای حذف شدن؟ تیم ملی فوتبال ایران در حالی وارد فاز آماده‌‌سازی برای رقابت‌‌های جام جهانی ۲۰۲۶ شده است که لیگ برتر کشورمان با توجه به شرایط جنگی در کشور با تعویق‌‌های مکرر و توقف‌‌های طولانی در وضعیت بی‌ثباتی قرار دارد. اما کادر فنی با نگاهی استراتژیک و با بهره‌‌گیری از این خلأ زمانی تصمیم گرفت زودتر از موعد اردوی آماده‌سازی را در تهران برگزار کند. این تصمیم که در ظاهر برای رسیدن به هماهنگی بیشتر اتخاذ شده در باطن نشان‌دهنده حساسیت بالای زمان برای کادر فنی است تا بتواند ترکیبی از بازیکنان داخلی و لژیونرها را برای سفر به امریکا و دیدار احتمالی با پاناما در کنار هم قرار دهد.

در نگاه نخست به لیست ۳۰ نفره، اولین چیزی که توجه را جلب می‌کند، غیبت‌‌های غیرمنتظره است. استقلال که همواره یکی از ستون‌‌های تامین بازیکن برای تیم ملی بوده در این لیست با ۴ بازیکن حضور دارد و جای خالی بازیکنانی مثل ابوالفضل جلالی احساس می‌شود. در مقابل، بازگشت روزبه چشمی به لیست نشان از اعتماد دوباره یا شاید نیاز مبرم کادر فنی به تجربه در خط دفاعی دارد! بازگشتی که با توجه به سن و سال چشمی می‌تواند به یک آزمون دشوار برای این بازیکن باشد. اما شوک بزرگ‌تر، غیبت باشگاه‌های قدرتمندی مثل گل‌گهر سیرجان است. در حالی که باشگاه‌های سپاهان، پرسپولیس و تراکتور با ۶ بازیکن هر کدام سلطه خود را بر لیست نشان داده‌اند، نبود نماینده‌‌ای از باشگاه‌های دیگر مثل مس رفسنجان یا شمس‌آذر، پرسش‌‌هایی را درباره معیار انتخاب‌‌ها و توزیع عادلانه فرصت‌‌ها در میان کارشناسان برانگیخته است. هر چند در این گزارش سعی کرده‌ایم از به کار بردن نام تمام بازیکنان شایسته کمتر استفاده کنیم تا تعبیری بر دخالت در کار فنی نباشد! 

 حضور جوانان؛ ریسک یا فرصت؟

یکی از نقاط روشن این لیست حضور ۶ بازیکن جوان (محمد خلیفه، دانیال ایری، مسعود محبی، امیرمحمد رزاقی‌نیا، امیرحسین محمودی و کسری طاهری) است. حضور مجدد خلیفه، محمودی و رزاقی‌نیا که در اردوی قبلی هم حضور داشتند، نشان می‌دهد که کادر فنی در حال ساختن یک «ستون فقرات آینده‌‌نگرانه» است. این بازیکنان برخلاف کهنه‌کاران، فاقد فشار روانی دوران بازنشستگی هستند و می‌توانند با انرژی بالا، اکسیژن تازه‌‌ای به رگ‌‌های تیم ملی تزریق کنند.اگرچه دیر دیده شدند وگرنه می‌توانستند با کسب تجربه بیشتر در همین جام‌جهانی هم برای تیم ملی به میدان بروند! اما معمای دفاعی و تقابل در پست‌های تخصصی لیست مدافعان نشان‌دهنده یک استراتژی خاص و البته چالش‌‌برانگیز است. حضور ۴ مدافع راست تخصصی (رامین رضاییان، دانیال اسماعیلی‌فر، صالح حردانی و آریا یوسفی) نشان از تمایل کادر فنی به تسلط بر پهنه جناح راست دارد هر چند گزارش‌های فدراسیون حاکی از آن است که آریا یوسفی در لیست وینگرها گنجانده شده که این می‌تواند نشان‌دهنده انعطاف‌‌پذیری تاکتیکی باشد. در خط میانی هم بازگشت عارف حاجی‌عیدی از سپاهان، رقابت را در پست هافبک دفاعی به ‌شدت داغ کرده است. حضور هم‌‌تیمی‌های او مثل محمدمهدی محبی نشان می‌دهد که سپاهان باز هم در حال تبدیل شدن به قطب اصلی انتقال بازیکن به تیم ملی است.

چه کسانی از لیست خط می‌خورند؟

اما سوال اصلی اینجاست: با ورود لژیونرها این لیست ۳۰ نفره چه سرنوشتی خواهد داشت؟ اگر بخواهیم با نگاهی واقع‌بینانه و با توجه به قدرت و نفوذ لژیونرها، احتمال حذف بازیکنان داخلی را بررسی کنیم با سناریوهای زیر روبه‌رو هستیم.

۱. قربانیان خط دفاعی: با بازگشت بعضی از لژیونرها و احتمال میدان به همان بازیکنان پا به سن گذاشته در خط دفاعی، احتمال خط خوردن برخی مدافعان که تجربه کمتری دارند (مانند حسین ابرقویی و دانیال ایری) بسیار بالاست. همچنین با حضور مهدی طارمی و سایر لژیونرها، رقابت برای رسیدن به فهرست نهایی بسیار سنگین خواهد شد و احتمالا یکی از مدافعان راست داخلی (احتمالا آریا یوسفی یا صالح حردانی) باید به دلیل کمبود فضا در لیست نهایی جای خود را به لژیونرها بدهد.

۲. بحران در خط هافبک: اما با حضور اسم‌های دهان پرکنی‌ مثل سامان قدوس و محمد محبی و همچنین سعید عزت‌اللهی و محمدجواد حسین‌نژاد و علی قلی‌زاده، پست هافبک به شلوغ‌‌ترین بخش لیست تبدیل می‌شود. در این میان بازیکنانی مثل هادی حبیبی‌‌نژاد و عارف حاجی‌‌عیدی که در این اردو حضور دارند با خطر جدی حذف شدن روبه‌رو هستند، چراکه لژیونرها در این پست‌‌ها سهم بیشتری از دقایق بازی را به خود اختصاص می‌دهند.

۳. مهاجمان؛ میدان جنگ بقا :  در خط حمله، حضور مهدی طارمی و الهیار صیادمنش و مهدی قایدی و شاید و به احتمال خیلی کم سردار آزمون، عملا شانس بازیکنانی مثل کسری طاهری و امیرحسین محمودی را برای ادامه حضور در اردو به ‌شدت کاهش می‌دهد. اگرچه حضور بازیکنان جوان در این اردو یک امتیاز است، اما در نهایت، در رقابت‌‌های سطح اول جهانی جای خالی لژیونرها در خط حمله به ‌شدت حس می‌شود و احتمال اینکه اکثر مهاجمان داخلی این اردو تنها به عنوان گزینه‌های نیمکت باقی بمانند بسیار زیاد است.

اردوی تمرینی یا فیلترینگ بزرگ؟ 

اردوی تهران بیشتر از آنکه یک تمرین صرف باشد یک «فیلتر» بزرگ است. کادر فنی با دعوت از این ۳۰ نفر در واقع در حال آزمودن میزان آمادگی بازیکنان داخلی برای تقابل با لژیونرهاست. این اردو می‌تواند سکوی پرتاب برای جوانانی مثل محمد خلیفه باشد تا ثابت کنند جای آنها در کنار ستاره‌های خارج از کشور است یا اینکه تنها یک تجربه گذرا باشد که با ورود مهدی طارمی و سامان قدوس، نام آنها به سرعت از صفحه تاریخ تیم ملی محو شود. در نهایت انتظار می‌رود این اردو با دیدن عملکرد بازیکنان در بازی دوستانه مقابل پاناما نقشه نهایی برای سفر به امریکا را روشن‌تر کند؛ نقشه‌‌ای که در آن، تجربه لژیونرها و حضور همیشگی بعضی از بازیکنان پا به سن گذاشته با تلاش بازیکنان داخلی و جوان باید در تعادلی ظریف با هم ترکیب شوند. انتظاری که البته در این سال‌ها به سرانجام دلخواه هواداران تیم ملی و کارشناسان نرسیده است.