انقلاب بی‌صدا در خوشی‌ها؛ چرا نسل زِد، شب را تحویل صبح داد؟

   تفریح برای نسل زد دیگر آن چیزی نیست که دهه‌های قبل تعریف می‌شد. شب‌زنده‌داری‌های طولانی، کلوب‌های شبانه و الگوی کلاسیک «خوش‌گذرانی شبانه» آرام‌آرام جذابیت خود را از دست داده‌اند و جای‌شان را به پدیده‌هایی داده‌اند که تا همین چند سال پیش حاشیه‌ای به نظر می‌رسیدند: کافه‌پارتی‌ها، دورهمی‌های خانگی کم‌جمع و حتی «صبحانه‌پارتی»‌هایی که از دل شب آغاز نمی‌شوند، بلکه با نور روز تعریف می‌شوند.

  پژوهشی که وب‌سایت Behive Global منتشر کرده، از این تغییر به‌عنوان یک «انقلاب خاموش» یاد می‌کند؛ انقلابی که نه با شعار و هیجان، بلکه با خستگی، فشار اقتصادی و بازتعریف اولویت‌ها شکل گرفته است. نسل Z دیگر دنبال هیجان‌های پرهزینه و فرساینده نیست؛ تفریح باید «قابل مدیریت»، «کم‌هزینه‌تر» و مهم‌تر از همه، با زندگی روزمره قابل جمع باشد.

  در ایران، این تغییر معنا و عمق بیشتری پیدا می‌کند. محدودیت‌های اجتماعی، نبود زیرساخت رسمی برای تفریح شبانه و افزایش شدید هزینه‌ها باعث شده الگوی تفریح جوانان ناگزیر تغییر کند. وقتی شب، هم پرریسک است و هم گران، طبیعی است که صبح و ظهر جای آن را بگیرند. کافه‌پارتی‌ها و صبحانه‌دورهمی‌ها فقط انتخابی سلیقه‌ای نیستند؛ واکنشی هوشمندانه به شرایط‌اند.

  اما ماجرا فقط اقتصاد و محدودیت نیست. نسل Z اساساً رابطه متفاوتی با «خوشی» دارد. این نسل کمتر دنبال گم‌کردن خود در شلوغی است و بیشتر به تجربه‌های کوچک، کنترل‌شده و قابل اشتراک در شبکه‌های اجتماعی اهمیت می‌دهد. خوشی برایشان الزاماً به معنای تا صبح بیدار ماندن نیست؛ گاهی یک قهوه، چند دوست و چند ساعت گفت‌وگو کافی است.

  این تغییر ذائقه، زنگ خطری هم برای صنعت تفریح است. مدل‌های قدیمی سرگرمی اگر خود را با این نسل تطبیق ندهند، بیش از پیش خالی خواهند شد. نسل Z نه با اجبار همراه می‌شود و نه با نوستالژی دهه‌های قبل. آن‌ها قواعد بازی را عوض کرده‌اند، بی‌سر و صدا اما قطعی.

  شاید مهم‌ترین نکته همین باشد: این نسل کمتر دنبال «هیجان نمایشی» است و بیشتر به دنبال معنا، امنیت و تعادل. انقلابی که آرام اتفاق افتاده، اما نشانه‌هایش حالا کاملاً پیداست؛ شبی که روز شده و تفریحی که از نو تعریف می‌شود.

نویسنده: شهاب دانا